Het komt ons allen toe de zaken in handen te nemen, we zijn allemaal verantwoordelijk op ons eigen niveau.
Twee elkaar aanvullende antwoorden om klimaatverandering te bestrijden:
Mitigatie: heeft als doel de uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer te verminderen. Hier gaat het erom onze gewoonten en ons gedrag te wijzigen opdat we minder energie zouden verbruiken.
Adaptatie: heeft als doel te anticiperen op de gevolgen van de huidige en toekomstige klimaatverandering en die gevolgen te beperken (hittegolven in de zomer, vaker voorkomende overstromingen enzovoort).
Waar staan we intussen in Schaarbeek?
Om de opwarming van de aarde tegen 2100 tot maximaal 1,5°C à 2°C te beperken, pleit de Europese Unie voor een vermindering van de broeikasgasemissies met 55% (ten opzichte van 1990) tegen 2030 en voor koolstofneutraliteit tegen 2050 (evenwicht tussen broeikasgasemissies en natuurlijke CO2-absorptie).
Schaarbeek neemt deze doelstellingen over en rekent op haar Klimaatplan dat in juni 2022 werd aangenomen om die doelstellingen te bereiken.
Om haar actieplan op te stellen heeft de gemeente onderzocht welke bronnen van emissies er op haar grondgebied bestaan. Parallel heeft ze een studie gevoerd van wat haar kwetsbare plekken zijn ten opzichte van de gevolgen van klimaatverandering.
Het Klimaatplan van de gemeente Schaarbeek heeft als doel 13 strategische doelstellingen en 52 operationele doelstellingen te bereiken en stelt een brede waaier van te ondernemen acties en uit te voeren projecten voor om haar plan te verwezenlijken.
Enkele interessante cijfers en indicatoren
- In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de grote meerderheid van directe broeikasgasemissies afkomstig van de verwarming van gebouwen en het wegvervoer.
In 2023 zijn deze twee posten samen goed voor 80% van de uitstoot:
- 55% als gevolg van verbranding in de residentiële en tertiaire sector,
- 25% als gevolg van het vervoer, waarvan bijna 100% van het wegvervoer.
De bijdrage van de overige sectoren is kleiner: energieproductie (8%), gefluoreerde gassen (6%), industrie (3%) en andere bronnen (3%).
De emissies dalen, maar er blijven grote inspanningen te leveren
Na een stijging tot halverwege de jaren 2000 dalen de emissies van broeikasgassen in het Brussels Gewest sinds 2004 en nog in grotere mate sinds 2010. In 2023 waren ze met 19% gedaald tegenover 1990 en met 28% tegenover 2005. Deze tendens is vooral te danken aan de vermindering van emissies in verband met de verwarming van gebouwen en meer bepaald van woningen: tussen 2004 en 2023 zijn die emissies gedaald met 41%, ondanks een toename van de bevolking met 24% en van het aantal woningen met 5,5%. De tertiaire sector volgt dezelfde dynamiek met een daling van 25% tijdens de betrokken periode.
Hoewel uit deze resultaten blijkt dat de emissies afnemen terwijl de bevolking groeit, zijn er bijkomende inspanningen noodzakelijk om de voor 2030 en 2050 vastgestelde klimaatdoelen te bereiken.
Samen handelen
Het is gemakkelijker om onze gewoonten te veranderen als we dat samen doen. Met haar Klimaatplan werkt de gemeente aan bewustmaking en ondersteunt ze zowel individuele als collectieve acties voor alle actoren op het grondgebied. De gemeente ondersteunt meerdere burgerinitiatieven.
Herontdek hier de burgerinitiatieven die het Klimaatplan ondersteunt
De eigen impact beter begrijpen om beter te kunnen handelen
De klimaatopwarming en haar gevolgen is een complexe kwestie maar er bestaan vele informatiebronnen om ons te helpen er een beter inzicht in te krijgen en rechtstreeks te handelen op ons eigen niveau.
- De koolstofvoetafdruk. Wat is dat en waarvoor dient het?
De koolstofvoetafdruk is de totale hoeveelheid broeikasgassen die al dan niet rechtstreeks worden uitgestoten door onze activiteiten: ons verplaatsen, ons verwarmen, consumeren, eten, op reis gaan ...
Ze wordt uitgedrukt in 'ton CO₂-equivalent'. Hoe groter onze voetafdruk, hoe groter onze impact op het klimaat.
Voor het gemeentelijk Klimaatplan werken we er samen aan om de emissies in Schaarbeek te verminderen. Ieder van ons kan echter ook handelen in zijn of haar dagelijks leven, te beginnen met het verwerven van een beter inzicht in de eigen koolstofvoetafdruk.
- Neem enkele minuten de tijd om je koolstofvoetafdruk te berekenen
Om te weten hoe je er zelf voor staat en te ontdekken wat je kunt doen op het vlak van je levensstijl, kun je gebruik maken van een online calculator zoals neoenea.be.
Om een stap verder te gaan en oplossingen te zoeken om je voetafdruk te verminderen:
Uw scenario voor een koolstofarme samenleving? Ga de uitdaging aan met de online tool My2050:
Meer weten over de uitdagingen van de klimaatopwarming en de gevolgen ervan: